Żuławki i Drewnica - spacer z przewodnikiem

Żuławki i Drewnica to dwie malownicze miejscowości żuławskie, leżące po dwóch stronach Szkarpawy. Mimo iż są to dwie wsie to praktycznie łączy je wszystko. Dla nas te miejscowości tworzą jedność, współistnieją – nie wyobrażamy sobie ich oddzielnie. Jeśli zawitasz do Żuławek to wiadomo, odwiedzisz Drewnicę, a gdy przyjedziesz do Drewnicy to zwiedzisz także Żuławki :). Dlatego też kolejna wycieczka z cyklu „Zwiedzamy Żuławy” zawitała do tzw. „żywego skansenu”, gdzie zabytki są na wyciągnięcie ręki, czyli do Żuławek i Drewnicy.


 

Rozpoczynamy spacer z przewodnikiem
Pomimo słabej, niedzielnej komunikacji publicznej, na miejsce zbiórki przybyły aż 33 osoby, pochodzące z terenu 4 województw: Pomorskiego, Warmińsko-Mazurskiego, Wielkopolskiego oraz Śląskiego. Najwięcej turystów przyjechało z Trójmiasta i okolic.
Przewodnikiem oprowadzającym nas po Żuławkach i Drewnicy był Pan Tomasz Sosnowski ze Stowarzyszenia „Drewnica”, aptekarz fascynujący się historią swojego regionu. Dzięki zaangażowaniu Pana Tomasza poznaliśmy wiele ciekawych faktów z historii obu wsi. Trasa wycieczki przebiegała wzdłuż głównych dróg (oraz kilku pobocznych) w Żuławkach i Drewnicy.

Krótko o historii Żuławek i Drewnicy
Obie wsie – opowiada Pan Tomasz Sosnowski - założyli Krzyżacy w połowie XIV wieku na prawie chełmińskim. Chcieli w ten sposób przyciągnąć osadników z Europy Zachodniej , którzy specjalizowali się w „ujarzmianiu” żuławskiej ziemi.
W XVI w. Żuławy przechodzą pod panowanie państwa polskiego. Wolność religijna panująca w naszym kraju (wyznaniowa) kusi rzesze osadników z zagranicy w szczególności Mennonitów.
Wojny napoleońskie i liczne XIX –wieczne powodzie zubożyły terytorialnie i liczebnie Drewnicę i Żuławki.
Budowa Przekopu Wisły pod koniec XIX w. spowodowała zmniejszenie obszaru obu wsi.
Obecny kształt/układ przestrzenny Żuławek i Drewnicy został ustalony na przełomie XIX i XX wieku poprzez zagęszczenie zabudowy przy głównych drogach.

Zaglądając do wnętrz domów podcieniowych
Żuławki znane są przede wszystkim z domów podcieniowych. We wsi znajdują się aż cztery tego typu obiekty!
Naszą wycieczkę rozpoczęliśmy od zwiedzenia najstarszego domu, wybudowanego w 1721 r. ale przebudowanego w 1803 r. przez najsłynniejszego budowniczego Żuław, Petera Loewena. W trakcie tej przebudowy dostawiono do obiektu część podcieniową. Od kilku lat dom znajduje się w trakcie gruntownego remontu – mimo tego, dzięki uprzejmości właścicieli, mogliśmy zajrzeć do środka. Przeszliśmy się po parterze, oglądając sień z malowniczymi schodami, zobaczyliśmy czarną kuchnię, drzwi dwoinkowe, piec kaflowy oraz, oczywiście fragmenty przedwojennych gazet, którymi oklejano ściany.


Drugim domem, do którego zajrzeliśmy, był dom podcieniowy, zwany przez miejscowych „włoskim”, a to ze względu na właściciela, który jest właśnie Włochem. Dom ten pochodzi z 1825 roku. Zachowany jest w bardzo dobrym stanie, a wewnątrz znajduje się wiele z przedwojennego, pieczołowicie odrestaurowanego, wyposażenia. Właściciele i opiekunowie dbają o zabytek – widać, że obdarzyli go ogromną miłością, skupiając swą uwagę nawet na najmniejszych detalach.
W Żuławkach znajdują się jeszcze 2 domy podcieniowe. Ten najbardziej rozpoznawalny, znajdujący się w centrum wsi, przy głównej drodze, zbudowany został w 1797 r. a w 1851 r. przeszedł remont, kiedy to został dobudowany podcień. Drugi dom oddalony jest od centrum wsi. Pochodzi z roku 1859.

Apteka - dawna fabryka kapsułek 
Niepozornym, ale fascynującym miejscem jest apteka w Drewnicy. W tym oto miejscu Pan Tomek zaprezentował nam wystawę zdjęć archiwalnych Drewnicy oraz przytoczył historię dawnej fabryki kapsułek.
Historia apteki w Drewnicy – opowiada Pan Tomek - jest związana z najstarszym niemieckim przedsiębiorstwem farmaceutycznym Pohl & Boskamp, które istnieje nieprzerwanie do dnia dzisiejszego.
Firma swoją działalność rozpoczęła w Berlinie w 1835 roku. W 1878 r. jej ówczesny właściciel – George Gustav Pohl – przeniósł produkcję do starej wsi kościelnej Schönbaum (Drewnica), położonej przy ujściu rzeki Wisły niedaleko Gdańska.
Lata 80- te XIX w. przyniosły pierwsze oficjalne sukcesy na targach światowych w Wiedniu i Londynie i w ciągu zaledwie kilku lat małe przedsiębiorstwo rozwinęło się w znaczącą fabrykę.
W następnych latach Gustav Pohl opracował recepturę pierwszych kapsułek żelatynowych nierozpuszczalnych w żołądku, lecz w jelicie cienkim, co umożliwiło produkcję leków, które z powodu drażniącego działania na żołądek nie mogły być wcześniej stosowane.
W pierwszych latach XX wieku firma przeżywała okres największego rozkwitu. Rozbudowano zakład produkcyjny a także wybudowano willę – rodzinną siedzibę, w której obecnie mieści się ośrodek zdrowia w Drewnicy.
Więcej o historii tego miejsca przeczytacie w wywiadzie z Panem Tomaszem Sosnowskim, tutaj: http://kochamyzulawy.wordpress.com/2014/07/02/historia-apteki-w-drewnicy-wywiad-z-tomaszem-sosnowskim/

Wiatrak koźlak
Wizytówką Drewnicy jest wiatrak „koźlak”. Wzniesiono go w 1718 r. Jego charakterystyczną cechą, jak każdego „koźlaka” jest sposób nastawiania na wiatr – cały obiekt ustawiony na koźle obraca się wokół własnej osi. Do wiatraka wchodzi się po wysokich schodach, z których roztacza się panorama na przepiękną okolicę (w oddali widać nawet dom, którym mieszkała matka Czesława Miłosza). Wewnątrz wiatraka zachowały się mechanizmy oraz kilka elementów starego wyposażenia.
Warto nadmienić, że kiedyś w Drewnicy znajdowało się jeszcze kilka wiatraków. Przedostatni spłonął w 1989 roku.

Co jeszcze można zobaczyć w „żywym skansenie”?
Ciężko wymienić wszystkie piękne obiekty z obu wsi jednak jest kilka, które zapadają w pamięci.
Na przykład dom w Żuławkach, z przepięknie zdobionymi żeliwnymi schodami wejściowymi. Obiekt ten zbudowany został w 1843 r. Na tyłach domostwa znajdują się odrestaurowane zabudowania gospodarcze.
Zajrzeliśmy także do tutejszego kościoła, który mimo iż nie jest wyjątkowo wiekowy, to skrywa kilka ciekawostek. Największe zainteresowanie wzbudziły ławki: każdy rząd zamykany jest drzwiczkami z obu stron, a dodatkowo ławy wyposażono jeszcze w wysuwane z boku, wąskie ławki.


W Drewnicy także znajdują się przepiękne domostwa. W samym centrum wsi stoi niewielki dom z bogato zdobionymi detalami. Uwagę przykuwa w szczególności przepiękna weranda.
Innym obiektem, na który warto zwrócić uwagę to w całości zachowana zagroda holenderska, typu wzdłużnego. Powstała w XIX wieku i składa się z części mieszkalnej połączonej w linii prostej z budynkami gospodarczymi. Warto jej się przyjrzeć bo większość zagród tego typu została zredukowana do dwóch czy nawet tylko jednej części.


By dobrze zwiedzić Żuławki i Drewnicę, należałoby poświęcić im znacznie więcej czasu . Wśród innych miejsc, których my już nie zobaczyliśmy tego dnia, polecić możemy jeszcze chociażby dwa poniższe.
Śluza „Gdańska Głowa”, mimo iż wydaje się znajdować w Żuławkach, to jak poinformował nas przewodnik, terytorialnie i administracyjnie należy do Drewnicy .
Śluza – opowiada Pan Tomek - jest zlokalizowana w miejscu gdzie spotykają się dwie rzeki, Wisła i Szkarpawa. Została oddana do użytku w 1895 r. Funkcjonuje od prawie 120 lat i jak się ją odwiedza to jakby czas się zatrzymał w miejscu (niewiele się tam zmieniło – tylko teraz jest obsługiwana elektrycznie, a wcześniej pracą ludzkich rąk).
Z innej strony Drewnicy znajduje się dom z którym wiąże się smutna historia. To w tym domu, stojącym z dala od centrum Drewnicy, zamieszkała matka Czesława Miłosza. Gdy wprowadziła się do tego historycznego domu, zastała tam prawowitą, przedwojenną mieszkankę, która nie mogła wcześniej uciec i nie opuściła swej posiadłości, ponieważ była ciężko chora na tyfus. Kobieta zaopiekowała się chorą, która niedługo potem zmarła. Niestety, matka Miłosza zaraziła się tyfusem i po kilku miesiącach od zamieszkania w Drewnicy, również poniosła śmierć.



Dziękujemy!
Serdecznie dziękujemy wszystkim, którzy razem z nami zwiedzali przepiękne Żuławki i Drewnicę. Warto tutaj nadmienić, że tego dnia zebraliśmy 52,5 kg psiej karmy, którą przekazaliśmy do przytuliska w Nowym Dworze Gdańskim.
W szczególności pragniemy podziękować Panu Tomaszowi Sosnowskiemu, który tak bardzo zaangażował się w oprowadzenie wycieczki po obu wsiach. Dziękujemy także Sołtysowi Żuławek, Dawidowi Jarmuł, bez którego ten spacer nie odbyłby się. Podziękowania kierujemy do Sołtys Drewnicy, Pani Mirosławy Arcabowicz, za pomoc przy organizacji wydarzenia. Wyrazy uznania przesyłamy również do Pań z Klubu Kobiet z Żuławek – dziękujemy za przepyszny poczęstunek!

Organizatorzy: Stowarzyszenie „Kochamy Żuławy”, Stowarzyszenie „Drewnica”, Sołectwo Żuławki, Sołectwo Drewnica, Klub Kobiet z Żuławek.

2017  Kochamy Żuławy   globbers joomla templates

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Aby dowiedzieć się więcej na temat plików cookies, których używamy i jak je usunąć, zobacz naszą polityke prywatnosci.

EU Cookie Directive Module Information